makaleler

Dijital Çağda Anne Baba Sorumluluğu

Son yıllardaki teknolojik gelişmelerle birlikte bilgisayar, cep telefonu, tabletler doğru ve etkin kullanıldıkça, sağladıkları avantajlarla artık yaşamımızın vazgeçilmezleri haline geldi. Bu cihazlar sadece evlerimizde değil, eğitim aracı olarak okullarda da yaygınlaştı.

 

Cep telefonu, bilgisayar ve tabletlerde çocuklar çok uzun vakit geçirdiklerinden ailelerle saat konusunda çatışma çıkmakta hatta pazarlıklar yapılmaktadır. Ancak çocuğun davranışları birer sonuçtur. Çocuğun mizacı, gelişim özellikleri, anne-baba ve yakın çevrenin tutumları, istek ve ihtiyaçlarının yeterince ve doğru bir şekilde karşılanmaması gibi iletişim yanlışları nedeniyle çocuklarda istenmeyen davranışlar gelişebilir. Çocuk; bilgisayar oyunlarını ve sanal arkadaşlıklarını sorunlarından uzaklaştığı; kendini yeterli, değerli, başarılı hissettiği bir ortam olarak kabul edebilir.

 

Okul Öncesi 


Okul öncesi dönemdeki bir çocuğun bilgisayar, internet veya oyun kullanımı oldukça sınırlı olmalı ve iyi bir şekilde denetlenmelidir. Aksi takdirde gerçek hayat ile sanal yaşam arasındaki farkı yakalayamadığı için oyunlardaki kahramanların yaptıkları davranışları arkadaşları üzerinde deneyebilir, korkular ve kaygılar geliştirebilir. Okul öncesi dönem için bu materyallere ayrılacak zaman anne baba gözetiminde günlük ortalama en fazla 15 dakika olmalıdır.

 

Okul Başlayınca 


İlköğretim birinci sınıf düzeyindeki çocuklar otoriteyi çok fazla sorgulama eğiliminde değildir. O nedenle koyulan kuralları uygulama konusunda ebeveynlerine pek fazla sıkıntı yaşatmazlar. Altı yaş çocuğunun günlük bilgisayar kullanım süresi en fazla 30 dakika olmalıdır. Yedi-dokuz yaş arasında ise çocuklar, yasaklanan birçok davranışı gerçekleştirme eğiliminde olduğundan ailelerin koydukları kuralları çiğneme eğilimi gösterseler de kontrol edilebilirler. Bu yaş çocuğunun akademik amaçlar dâhil günlük ortalama bilgisayar kullanımının bir saati geçmemesi önerilir.

 

Ergenliğin Eşiğinde


Ön ergenlik dönemindeki 10 - 13 yaş çocuğu, bilgisayar, internet ve oyun konsolları konusunda oldukça fazla bilgiye sahiptir. Bu alandan her türlü bilgiye sınırsız ulaşım sağlayabileceğinin farkındadır. Arkadaş ilişkileri eskiye oranla önem kazanır. Arkadaşlık kurma siteleri ve özellikle anlık ileti en çok kullanılan araçlardır. Ayrıca, okullar doğru kullanımı teşvik etmek amacı ile internetten bilgi aramaya yönelik çeşitli projeler, ödevler verirler. İletişim amaçlı cep telefonu ihtiyacı sınırlı olarak karşılanabilir.

 

O Artık Genç


Lise dönemi gençleri içinse artık bu temeller üstüne bir yaklaşım yardımcı olacaktır. Bağımsız, kendi kararlarını almak isteyen, egosu güçlenen genç, ailenin bu konudaki koruyucu, kontrol eden, sınırlayan yaklaşımlarını kabul etmez. Dijital aletlerin zararları konusunda bilgi vermek, onun üzerindeki etkilerini göstermek işe yarayabilir.

 

Aileler Ne Yapmalı? 


Gelişim çağındaki çocukların iç denetimleri yeterli olmadığı için ebeveynlere büyük görevler düşüyor. Amaç teknolojik araçları yasaklamak değil uygun kullanımını sağlamaktır. Önce ödev ve sorumluluklar sonra dijital aletler ödül olarak verilmelidir. Burada çocuğunun yararını gözeten ebeveyn olarak “Bilgisayar oynayabilir miyim anne?” sorusuna “Ödevlerini bitirdikten sonra yarım saat oynayabilirsin.” yaklaşımı ve netliğine ihtiyaç vardır.

 

 

Uzm. Klinik Psikolog Şeyda Özdalga 

AnadoluJet Magazin - 2013

Web Tasarım - Zoom Medya